poniedziałek, 2 lipca 2018

Nowy tom Krzysztofa Kuczkowskiego


Ukazała się nowa książka poetycka Krzysztofa Kuczkowskiego – Sonny Liston nie znał liter.

Tom do nabycia, z najnowszym numerem "Toposu" (2018, nr 3), w salonach EMPiK.



Nagrody Poetyckie 'Orfeusz' wręczone





Decyzją jury w składzie: prof. Jarosław Ławski (przewodniczący), Janusz Drzewucki, Antoni Libera, Bronisław Maj, Teresa Tomsia, laureatką Nagrody im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Orfeusz za najlepszy tom poetycki roku 2017 została Joanna Kulmowa za tom 37 wydany przez Wydawnictwo Iskry. Orfeusza Mazurskiego za najlepszy tom wydany w Polsce północno-wschodniej (Warmia, Mazury, Podlasie) otrzymał Michał Książek za tomik Północny wschód wydany nakładem Fundacji Sąsiedzi w Białymstoku. Po raz drugi w historii nagrody przyznano także ORFEUSZA HONOROWEGO (pierwszym jego laureatem był w 2015 r. Feliks Netz). Otrzymał go Krzysztof Kuczkowski za tomik Ruchome święta (Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2017)
ORFEUSZA przyznano niestety pośmiertnie, Joanna Kulmowa zmarła 17 czerwca. Z tego powodu statuetkę odebrała, na prośbę męża Poetki, prof. Urszula Chęcińska, dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu w Szczecinie, kierowniczka Pracowni Badań nad Twórczością Joanny Kulmowej. 


W laudacji na cześć laureatki juror Antoni Libera napisał m.in.: „Kruchość ludzkiej percepcji. Jej zagadkowy sens. Ulotność samego istnienia. Nieuchwytność wszystkiego – czasu, przestrzeni, siebie. Te wszystkie tematy i kwestie kojarzą Joannę Kulmową z uniwersum Leśmiana. Ale jej poetyka jest inna – zwiewna, aforystyczna, kreślona cienką kreską. Te wiersze to epifanie z granicy jawy i snu, istnienia i niebycia, z przedsionka nieistnienia.Niezwykłe osiągnięcie: uchwycić to wszystko w słowa. I nadać im jeszcze powab melancholijnej piosenki. Doprawdy, mistrzowski tom.”
Natomiast w laudacji o tomiku Michała Książka, Janusz Drzewucki powiedział m.in.: „Liryka Michała Książka – przypomnijmy autora znakomitego debiutanckiego tomu Nauka o ptakach, ale także świetnej prozy podróżnej Droga 816 – to wyraz wiary w niezmierzoną, bo magiczną moc słowa. Zapewne dlatego obywa się ona bez efektownych obrazów i śmiałych metafor. W jasnych i prostych, a przy tym krystalicznie czystych wersach Michał Książek przypomina nam, że ten – w tej samej chwili arkadyjski i apokaliptyczny – świat, to przecież nasz świat; i że my – władając nim – jesteśmy zaledwie jego częścią. Zaledwie i aż.”
Laudację na cześć Krzysztofa Kuczkowskiego wygłosił przewodniczący jury Jarosław Ławski mówiąc m.in.:
W samym centrum poetyckiego świata Krzysztofa Kuczkowskiego jest, po prostu j e s t Ktoś Inny. Ktoś będący poza naturą, poza kulturą, Ktoś spoza tego, co ludzkie. W Ruchomych świętach to On jest miarą, rymem i metrum świata; miarką, która odmierza dobre i złe, słuszne i niesłuszne, piękne i brzydkie. Cokolwiek jest, jest w Nim. Ale przecież do Kogoś takiego prowadzi raczej modlitwa, mistyka, medytacja. Jak to w takim razie jest, że tylko do dyspozycji poety pozostaje coś, co choć niedoskonałe, ułomne, jest przecież równie jak modlitwa ważne: słowo? Dlaczego Kuczkowski, na co dzień obcując z tajemnicą, potrzebuje słowa poezji, by opowiedzieć o Wielkim Tygodniu życia? Nie znam odpowiedzi. [...]”
Z powodu złych warunków pogodowych uroczystość odbyła się w Sali Domu Kultury w Rucianym-Nidzie, a na część nieoficjalną, poczęstunek i rozmowy przeniesiono się do leśniczówki Pranie.
Publiczność gali wręczenia nagród wysłuchała wierszy finalistów w interpretacji Marcina Sianko z Teatru Słowackiego w Krakowie, w oprawie muzycznej znakomitego, krakowskiego duetu: Halina Jarczyk (skrzypce) i Michał Wierba (fortepian). Laudacje wygłosili członkowie jury. W finałowej piątce nominowanych znaleźli się, oprócz Joanny Kulmowej i Krzysztofa Kuczkowskiego: Bogusław Kierc (Jatentamten) Jerzy Kronhold (Stance) i Piotr Szewc (Światełko).
Jednym z ważnych punktów uroczystości była promocja książki Z ducha Orfeusza. Studia o polskiej poezji 2010-2016, wydanej przez Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu oraz Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku dzięki dofinansowaniu ministra kultury i dziedzictwa narodowego z Funduszu Promocji Kultury oraz wsparciu starostwa powiatowego w Piszu. Licząca ponad 570 stron księga, bogato ilustrowana, podsumowuje dotychczasowe edycje nagrody i zawiera szkice wybitnych krytyków i literaturoznawców nt. twórczości lauretów Orfeusza oraz laudacje jurorów nagrody.
Nagroda ORFEUSZA to 20 tys. zł ufundowane przez ministerstwo kultury i dziedzictwa narodowego oraz statuetka autorstwa Aliny Kluzy-Kaji, natomiast laureat ORFEUSZA Mazurskiego otrzymał 5 tys. zł.
Była to siódma edycja tej nagrody, której laureatami w poprzednich latach byli Krzysztof Karasek, Jan Polkowski, Przemysław Dakowicz, Janusz Szuber, Jarosław Marek Rymkiewicz i Małgorzata Lebda. Jest przyznawana za wybitne osiągnięcia współczesnej polskiej liryki – oryginalne, zachowujące bezpośredniość wyrazu, bezkompromisowe pod względem artystycznym.

Organizatorami nagrody są Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu i Stowarzyszenie Leśniczówka Pranie. Patronat honorowy nad nagrodą objęli Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński, Marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Gustaw Marek Brzezin i Pen Club Polska, natomiast patronami medialnymi są: Radio Olsztyn, Radio Białystok, dwumiesięcznik literacki Topos i Gazeta Olsztyńska.

Tom "Z ducha Orfeusza"


Ukazał się tom Z ducha Orfeusza. Studia o poezji polskiej z lat 2010-2016, red. prof. Jarosław Ławski i Wojciech Kass, wyd. „Prymat”, Białystok 2018.




W recenzji naukowej, której fragment zamieszono na okładce, prof. Wojciech Kudyba pisze :

Książka jest ważna najpierw ze względu na swe walory dokumentacyjne. Tom przynosi zarys nagrody, jako przedsięwzięcia ważnego dla pewnej istotnej części życia literackiego w naszym kraju. Ale jest też czymś o wiele więcej. Książka prezentuje zbiór studiów poświęconych twórczości Laureatów. Każdy z nich ma postać szkicu monograficznego, niejednokrotnie pierwszego tak obszernego eseju poświęconego twórczości danego autora. W tym sensie można mówić o tym, że książka przyczyni się do zapełnienia niejednej białej plamy na mapie historii literatury polskiej ostatnich lat.
Właśnie oglądany z perspektywy historii literatury, tom nabiera szczególnego znaczenia. Wszak nagroda ma swój wyraźny profil – docenia te korpusy tekstów i tych autorów, którzy w twórczy sposób kontynuują orficki model uprawiania poezji. Wymieniony tom studiów można zatem czytać także jako próbę porządkowania najnowszych zjawisk literackich poprzez wyraźną ekspozycję jednego z ciekawszych nurtów poetyckich ostatnich lat. Ów nurt – dzięki książce Z ducha Orfeusza. Szkice o polskiej poezji współczesnej 2010-2016 uzyskał ciekawą syntezę, godną polecenia zarówno studentom polonistyk, nauczycielom, jak i wszystkim zainteresowanym liryką najnowszą”.

Licząca 570 stron księga zawiera również, nierzadko kunsztownie i finezyjnie napisane, laudacje tomików finałowych i laureackich (wśród autorów laudacji: T. Burek, J. Drzewucki, W. Ligęza, J. Ławski, K. Kuczkowski, W. Kudyba, A. Libera, F. Netz, J. Stolarczyk) oraz kilkadziesiąt zdjęć (przedstawiających poetów laureatów, poetów finalistów, nieznane pamiątki po K. I. Gałczyńskim ze zbiorów muzeum poety w Praniu oraz dokumentujące kolejne gale Nagrody 'Orfeusz').
W sumie dwudziestu krytyków, historyków literatury i badaczy omówiło twórczość dotychczasowych poetae laureati oraz dwanaście nagrodzonych tomików.
O idei orfeuszowego lauru i orfeuszowej księgi traktuje wstęp pióra prof. Jarosława Ławskiego, w której przewodniczący jury przywołuje m.in. wypowiedzi prasowe i zapiski Wojciecha Kassa, poety, pomysłodawcy i sekretarza nagrody. A kończy cytatem z patrona nagrody, z jego libretta do Orfeusza w piekle:

Słuchajcie dziejów Orfeusza
Lutnisty, mistrza dźwięcznej gitary,
Tego, co śpiewem umiał wzruszać,
Bogów, a nawet srogie lwy.

Te srogie lwy to, według Ławskiego, „lwy krytyki i nauki, oczywiście”.

Książka sfinansowana została ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, Muzeum K.I. Gałczyńskiego w Praniu i Starostwa Powiatowego w Piszu.

wtorek, 12 czerwca 2018

Nagroda Literacka im. Franciszka Karpińskiego dla Krzysztofa Kuczkowskiego



Komunikat
Kapituły XXIV edycji Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Franciszka Karpińskiego przyznawanej przez
Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”
Kapituła XXII edycji Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Franciszka Karpińskiego obradująca w dniu 6 czerwca 2018 r. w Białymstoku pod przewodnictwem J. E. ks. bp. dr. hab. Henryka Ciereszki w składzie:
  • Jolanta Gadek
  • Dorota Sokołowska
  • Bogusława Wencław
  • prof. dr hab. Jarosław Ławski
  • dr hab. Dariusz Kulesza, prof. UwB
  • ks. dr Dariusz Wojtecki
  • Jan Leończuk
  • Romuald Gumienniak
przyznała tegoroczną nagrodę
Krzysztofowi Kuczkowskiemu
za stworzenie oryginalnego modelu poezji metafizycznej oraz zorganizowanie i prowadzenie przez ćwierć wieku dwumiesięcznika „Topos”, unikalnego ośrodka kultury i literatury chrześcijańskiej.

Więcej informacji TUTAJ.

Audycja Radia Białystok - KLIKNIJ w obrazek:


wtorek, 5 czerwca 2018

Krzysztof Kuczkowski odebrał Nagrodę Literacką im. ks. Jana Twardowskiego





TO, CO JEST, JEST POEZJĄ

[LAUDACJA WYGŁOSZONA Z OKAZJI PRZYZNANIA
KRZYSZTOFOWI KUCZKOWSKIEMU NAGRODY LITERACKIEJ
IM. KS. JANA TWARDOWSKIEGO
ZA TOM WIERSZY RUCHOME ŚWIĘTA]


Czy widziałeś nowe niebo i nową ziemię?
Bom – bym – bo
Bom – bym – bo
Czy widziałeś niebo i ziemię nową?

Krzysztof Kuczkowski


Krzysztof Kuczkowski jest jednym z najbardziej zadziwiających poetów naszej współczesności. W jego wierszach skażona świadomość i zmiażdżona wyobraźnia współczesnego człowieka prowadzą fascynujący dialog z przeszłością – z wizją świata sprzed katastrofy, sprzed oddzielenia się fizyki od metafizyki, sprzed momentu, w którym rozum począł dowodzić swojej wyższości nad innymi władzami poznawczymi człowieka, a racjonalistyczny światopogląd postponować wiarę, która stanowiła rękojmię sensu i dawała poczucie zakorzenienia w świecie.
Słowem – Kuczkowski, autor Ruchomych świąt, to zarazem poeta świata sprzed katastrofy i świata po katastrofie, reprezentant umysłu i jego najzagorzalszy przeciwnik, obrońca sensu i ktoś, kto formuły przeszłości poddaje wielokierunkowej semantycznej weryfikacji, majster ironii i groteski, to znaczy: twórca, który odrobił zarówno lekcję Norwida, najbardziej chrześcijańskiego z naszych dziewiętnastowiecznych poetów, jak i dwudziestowieczną lekcję Leśmiana i Schulza. Uczeń klasyków i znawca awangardy – bezgranicznie oddany słowu i najbardziej wobec słowa nieufny. Wszystkie te doświadczenia kultury ostatnich dwóch wieków Kuczkowski uwewnętrznił, przetrawił i uczynił składnikami własnego lirycznego wysłowienia.

piątek, 1 czerwca 2018

Piosenki do wierszy Wojciecha Kudyby


Życie jak skała

wiersze - Wojciech Kudyba
muzyka - Aleksander Porzucek



Spektakl muzyczno-poetycki zaprezentowany został 14 maja 2018 r. w auli Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu.

Wystąpili m.in.:

Aleksander Porzucek, Wojciech Kudyba, Danuta Głąb, Anna Kożuch, Barbara Niemiec, Barbara Porzucek, Jakub Bulzak, Jakub Stawiarski oraz zespół muzyczny w składzie: Aleksander Porzucek (fortepian, gitara), Marek Czechowski (gitara basowa), Adam Leśniak (perkusja), Justyna Zawiślan (skrzypce).

Reżyseria - Barbara Porzucek
Scenografia - Magdalena Kotkowska (płaskorzeźby Alfreda Kotkowskiego)

sobota, 26 maja 2018

"Imigranci wracają do domu" - NOWA POWIEŚĆ Wojciecha Kudyby


Więcej informacji o książce TUTAJ.



Z zaległości: recenzje "Hostelu Nomadów" Nowaczewskiego


Książka Hostel Nomadów Artura Nowaczewskiego została zauważona przez krytykę literacką.

Lista najważniejszych omówień i rozmów inspirowanych tomem gdyńskiego poety i prozaika TUTAJ.



Marek Czuku o "Ruchomych świętach" Kuczkowskiego


Na łamach wydawanego w Szczecinie kwartalnika literacko-kulturalnego „eleWator” ukazała się recenzja tomu „Ruchome święta” Krzysztofa Kuczkowskiego. Marek Czuku, autor tekstu, kończy recenzję refleksją: „Chciałbym rozumieć bez słów a wciąż tylko / gadam i gadam” – pisze w wierszu ‘Na Roztoczu’ twórca i redaktor ‘Toposu’. No i dobrze, bo z tego ‘gadania’ rodzą się wciąż nowe wiersze i książki, a bez ‘gadania’ nie porozumiemy się przecież z innymi. Kwestia wiary jest natomiast nadejście takiego czasu, gdy wystarczy nam cisza i będziemy się mogli dobrze wsłuchać w to, co nam podyktuje Ktoś Inny”.

[źródło: „eleWator” 2018, nr 1]

Piotr W. Lorkowski o "Muzeum Dusz Czyśćcowych" Gawłowskiego


Z recenzją można się zapoznać TUTAJ.



Tomasz Garbol o "Księgach Jakubowych" Tokarczuk i "Ćwiczeniach duchownych" Dakowicza


[źródło: Nowy człowiek. Wizje, projekty, języki, pod red. S. Jasionowicza, Kraków 2017, s. 253-264; pełen tekst książki TUTAJ]









środa, 9 maja 2018

Bartosz Suwiński o "Ufności" Kassa



Na łamach "Latarni Morskiej" ukazały się notatki na marginesach Ufności Wojciecha Kassa. Autorem omówienia jest Bartosz Suwiński.

Z recenzją można się zapoznać TUTAJ

"Ekstaza i rzemiosło" Kassa w pismie "Nowaja Polsza"


W miesięczniku "Nowa Polsza" (2018, nr 4) ukazał się esej Wojciecha Kassa "Ekstaza i rzemiosło. O paradoksie wiązania się z tradycją" w tłumaczeniu na rosyjski Ирины Адельгейм, przedrukowany z nr 1 (158) tegorocznego Toposu.
Войцех Касс
Экстаз и ремесло
(о парадоксе связи с традицией)
1.
— Один любопытствующий как-то спросил меня: — Но что это такое — курсы поэтического мастерства? Можно научиться писать стихи? То есть я тоже могу попробовать? — Многое на этом свете следует попробовать, даже ад, куда спустился Орфей. Кто желает стать волынщиком, тот обязан туда спуститься — написал Шандор Мараи — иначе обречен в лучшем случае на стилизаторство. Поэт должен познать самые мрачные закоулки нашего земного бытия, в противном случае ему грозит стать версификатором, а поэзия — это не ремесло, это занятие экзистенциальное, выходящее далеко за пределы профессии или невинного хобби.
2.
Чему нельзя научиться на курсах поэтического мастерства? Тому, что не вполне принадлежит человеку и что, вероятно, можно назвать упоением, порывом «ветра Орфея», который возникает, где хочет и когда хочет, который подхватит тебя, но он же и отш (...)

Z całym tekstem można się zapoznać TUTAJ

środa, 7 marca 2018

Nowa książka Wojciecha Gawłowskiego



Z radością informujemy, że do aktualnego numeru dwumiesięcznika literackiego "Topos" (2018, nr 1) dołączony został nowy tom poetycki Wojciecha Gawłowskiego, Muzeum Dusz Czyśćcowych

Książkę, którą (wraz z "Toposem") można nabyć w salonach EMPiK,  polecamy Państwa życzliwej uwadze!



środa, 14 lutego 2018

Słuchowisko J. Jakubowskiego w Teatrze Polskiego Radia


W studiu Teatru Polskiego Radia trwa właśnie nagranie słuchowiska pt. WITAJ, BARABASZU autorstwa Jarosława Jakubowskiego w znakomitej obsadzie: Danuta Stenka, Mariusz Bonaszewski i Andrzej Mastalerz.


Reżyseria: Waldemar Modestowicz
Realizacja akustyczna: Maciek Kubera


Premiera w niedzielę 18 lutego 2018 r.

Więcej materiałów TUTAJ.