Nowe recenzje tomu Metaf. 20 wierszy o położeniu Wojciecha Kassa ukazały się na łamach pism "Fraza" (2020, nr 1/2) i "Arcana" (nr 160).
Teksty Tomasza Pyzika i Bartosza Suwińskiego - niżej.
Istnienie ponad wszelkie istnienie
Wiersze w zbiorze Metaf Wojciecha Kassa wchodzą w tę przestrzeń
rzeczywistości, która umyka empirycznemu rozpoznaniu. Podmiot poznający ufnie
oddaje się zjawiskom świata przedstawionego, zatapia się w ich pełni,
zachłannie nasyca się danym istnieniem, by doświadczyć takiego odczucia
kondensacji bytu, które otwiera widzenie duchowe, metafizyczne.
Twórczość poetycką Kassa znamionuje intensywna praca zmysłów i praca ducha
oraz ta szczególna uważność spojrzenia, które przenika do czegoś innego. Nowe
obrazy, które zostały udostępnione poecie dzięki jego wyjątkowej wrażliwości
artystycznej, nie docierają do nas w pełni. Nie należy tego oczekiwać, bowiem
liryka autora Metaf odbija indywidualne wejrzenia oraz osobnicze
doświadczenia, które są tak naprawdę nieprzekładalne nawet na mowę wiązaną,
choć jej najbliżej do tego, by inną przestrzeń naszkicować. Poeta jest
odosobniony w swoim światoodczuwaniu, ale poprzez wyrażanie w słowie tworzy
wraz z odbiorcą wspólnotę niezwykłego doświadczenia, które intuicyjnie
uzmysławia przestrzeń nadnaturalną, metafizyczną. To właśnie w Tryptyku do
poety i czytelnika znajdziemy pytanie retoryczne, które przywodzi na myśl
filozoficzne poszukiwanie pierwszej przyczyny: „rodzisz się w obrotach /
języka, kto wprawił go w ruch?”. Adresatem słów może być autor, który prowadzi
rozmowę z samym sobą, ale adresatem może być też każdy z nas, przez co zostajemy
wyrwani z bierności. O co chodzi poecie? Najlepiej ujmuje to ostatnia część
rzeczonego tryptyku, w której czytamy: „a chodzi jednak o To, aby Coś wymacać /
z empirii i historii, z kosmosu i absolutu / wypisać To i Coś wymacane /
pracowicie wyryć, krwią, potem, / prochem”. Jak widzimy, twórca jest postacią
niespokojną, nie ustaje w eksploracji bytu, który skrywa się za realnością.
Wspomniane przez poetę „To i Coś” jest rzeczywistością z ludzkiej perspektywy
transcendentną, ale jednocześnie immanentnie wpisaną w nasze egzystencjalne
„ja”. W takim postrzeganiu, w takim „położeniu” - nawiązuję tu do znaczącego
podtytułu zbioru (20 wierszy o położeniu) - kryje się tajemnica świata i
człowieka, których źródło istnienia odsyła do czegoś większego niż mówi poznanie
zmysłowe.